Definicje

1. Hałas

Hałasem nazywamy wszystkie niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe i szkodliwe dźwięki; jako szkodliwy dla życia i zdrowia hałas jest uznawany za ważny czynnik decydujący o jakości środowiska.

2. Czestotliwość (f)

Odnosi się do zjawisk okresowych lub występujących cyklicznie, takich jak fala dźwiękowa. Częstotliwość takiego zjawiska określa ile razy powtarza się ono w ciągu jednej sekundy. Jednostką częstotliwości jest Hertz (Hz) odpowiadający 1 cyklowi na sekundę.

3. Dźwięk

Jest to fala akustyczna rozchodząca się w ośrodku sprężystym lub wrażenie słuchowe wywołane tą falą. Przyjmuje się, że człowiek słyszy dźwięki o częstotliwościach od 16Hz do 20kHz. Drgania o mniejszej częstotliwości to infradźwięki, a o wyższej ultradźwięki.

4. Decybel (dB)

Jest to logarytmiczna jednostka miary równa 1/10Bela. Decybel nie jest związany z żadną konkretną wielkością fizyczną. W akustyce określa wartość 10 logarytmów o podstawie 10 ze stosunku kwadratu ciśnienia akustycznego wywołanego falą akustyczną p, do kwadratu ciśnienia odniesienia p0. Skala dźwięku w decybelach w zależności od źródła:

Skala dzwieku

5. Pascal (Pa)

Jest to jednostka ciśnienia w układzie SI oznaczana jako Pa.

1 Pa = 1 N 1 m 2 = 1 kg 1 m × s 2

6. Ciśnienie akustyczne (p)

Ciśnienie akustyczne to różnica pomiędzy chwilową wartością ciśnienia a wartością ciśnienia statycznego w danym ośrodku. Najmniejsze ciśnienie akustyczne, które wywołuje wrażenie słuchowe wynosi 2*10-5Pa i jest to tzw. ciśnienie odniesienia oznaczane jako p0. Dla dźwięków bardzo głośnych ciśnienie akustyczne osiąga 102Pa.

7. Poziom ciśnienia akustycznego (Lp)

Poziom ciśnienia akustycznego jest to bezwymiarowa wielkość przedstawiona w skali logarytmicznej opisująca stosunek średniego kwadratu ciśnienia akustycznego do kwadratu ciśnienia odniesienia.

Poziom ciśnienia akustycznego definiuje się, jako:

L p = 10 log 10 ( p 2 p 0 2 )

gdzie: <p2> jest średnim kwadratem ciśnienia akustycznego, zdefiniowanym następująco:

p 2 = 1 τ τ 0 τ 0 + τ p 2 dt

natomiast po = 2*10-5Pa jest ciśnieniem odniesienia, a t jest czasem.

Jednostką poziomu ciśnienia akustycznego jest decybel [dB]. Poziom ciśnienia akustycznego równy jest 0dB, gdy średni kwadrat ciśnienia akustycznego równy jest kwadratowi ciśnienia odniesienia.

8. Charakterystyka częstotliwościowa A

Charakterystykę częstotliwościową A stosuje się aby uwzględnić właściwości ucha ludzkiego (człowiek najlepiej słyszy w zakresie średnich częstotliwości, natomiast najgorzej dla niskich i wysokich). Definiuje się ją przez poprawki (w pasmach tercjowych). Wygląd charakterystyki częstotliwościowej jest przedstawiony poniżej.

Wzor

9. Poziom dźwięku (LpA)

Jest to poziom ciśnienia akustycznego, skorygowanego charakterystyką częstotliwościową A. Poziom dźwięku A definiuje się, jako:

L p A = 10 log 10 ( n = 1 N 10 0.1 ( L p n + Δ L n ) )

gdzie:

  • ΔLn - wartość poprawki wyznaczona z charakterystyki częstotliwościowej A,
  • Lpn - poziom ciśnienia akustycznego dla częstotliwości fn.

10. Równoważny poziom dźwięku A (LAeqT)

Jest to zastępczy stały poziom dźwięku w czasie T, skorygowany wg charakterystyki częstotliwościowej A, który powoduje taki sam skutek energetyczny, co mierzony dowolnie zmienny dźwięk w tym samym czasie. Równoważny poziom dźwięku określa uśrednianą w czasie energię akustyczną niesioną przez falę dźwiękową. Definicja równoważnego poziomu dźwięku jest następująca:

L AeqT = 10 log 10 ( 1 T 0 T p A 2 t p 0 2 dt )

gdzie:

  • pA(t) – przebieg ciśnienia akustycznego w czasie, skorygowanego według charakterystyki częstotliwościowej A,
  • p0 – ciśnienie odniesienia (2*10-5Pa),
  • T – czas, dla którego określa się poziom równoważny.

Poziom równoważny jest powszechnie stosowany w większości krajów świata do oceny jakości akustycznej środowiska. Najczęściej jest on mierzony z zastosowaniem charakterystyki korekcyjnej A. Tak przeprowadzony pomiar dźwięku (hałasu) oznaczany jest symbolem LAeq i podawany w dB.

11. Poziom LAeq12

Równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 1800) dla jednej doby w roku, wyrażony w dB.

12. Poziom LAeq4

Równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 1800 do godz. 2200) dla jednej doby w roku, wyrażony w dB.

13. Poziom LAeq8

Równoważny poziom dźwięku A dla pory nocnej (rozumianej jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600) dla jednej doby w roku, wyrażony w dB.

14. Poziom LAeq16

Równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 2200) dla jednej doby w roku, wyrażony w dB.

15. Wskaźnik LD

Długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów dziennych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 1800.

16. Wskaźnik LW

Długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów wieczornych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 1800 do godz. 2200.

17. Wskaźnik LN

Długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany, zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów nocnych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600.

18. Wskaźnik LDWN

Wskaźnik długookresowy wyrażony średnim poziomem dźwięku A w decybelach (dB), wyznaczony w ciągu wszystkich dób w roku, z uwzględnieniem pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 1800), pory wieczoru (rozumianej jako przedział czasu od godz. 1800 do godz. 2200) oraz pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600):

L DWN = 10 log [ 1 24 ( 12 × 10 0.1 L D + 4 × 10 0.1 ( L W + 5 ) + 8 × 10 0.1 ( L N + 10 ) ) ]

Wskaźniki hałasu LDWN i LN mają zastosowanie dla prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony środowiska (m.in. dla tworzenia map akustycznych) w odróżnieniu do wskaźników (poziomów) LAeq16 i LAeq8, które służą do ustalenia i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby.

19. Poziomy dopuszczalne dla wskaźników LDWN i LN

Poziomy dopuszczalne dla wskaźników długookresowych, LDWN i LN, określa rozporządzenie Ministra Środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 112).

Lp. Rodzaj terenu Dopuszczalny długookresowy średni poziom dźwięku A w dB
Drogi lub linie kolejowe1) Pozostałe obiekty i działalność
będąca źródłem hałasu
LDWN
przedział czasu
odniesienia równy
wszystkim dobom
w roku
LN
przedział czasu
odniesienia równy
wszystkim porom
nocy
LDWN
przedział czasu
odniesienia równy
wszystkim dobom
w roku
LN
przedziałczasu
odniesienia równy
wszystkim porom
nocy
1
  1. Strefa ochronna "A" uzdrowiska
  2. Tereny szpitali poza miastem
50 45 45 40
2
  1. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
  2. Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży
  3. Tereny domów opieki społecznej
  4. Tereny szpitali w miastach
64 59 50 40
3
  1. Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
  2. Tereny zabudowy zagrodowej
  3. Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe
  4. Tereny mieszkaniowo-usługowe
68 59 55 45
4 Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców2) 70 65 55 45

Objaśnienia:
1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.
2) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych.